|
كتابدوست
|
||
|
درباره كتاب و كتابخواني |
مائده طهماسبی، مترجم و کارگردان تئاتر از انتشار ترجمهاش از نمایشنامه «خدای کشتار» اثر یاسمینا رضا، نمایشنامهنویس فرانسوی خبر داد. /
مائده طهماسبی بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون است. او علاوه بر بازیگری در تئاتر کارگردانی هم می کند. "گزارش به آکادمی" اثر فرانتس کافکا، یک "رابطۀ ساده" و "خانوادۀ تُت" نمایش هایی است که وی به عنوان کارگردان به روی صحنه برده است و هر کدام در زمان خود مخاطبین بسیاری جذب کرده اند. طهماسبی در نمایش "کرگدن" دو نقش به عهده دارد "دودار" و "خانم خانه دار" که این دومی را برخی شب ها، رامین ناصر نصیر بازی می کند. اما اگر از من بپرسید می گویم او بیش از دو نقش دارد. نقش پنهانش در مقام همکار- همسر فرهاد آییش، تحسین برانگیز است. او یک پشتیبان اصیل است؛ با مدیریتی پنهان، نظم خاصی به همۀ امور می دهد، وجودش پر از انرژی های مثبت است و سپری در مقابل انرژی های منفی ، اخلاق تئاتری دارد. با این که می توان در هر موردی به او رجوع کرد اما باید وقتی هم به وی داد تا گاهی با "دودار" و "خانم خانه دار" تنها باشد. بازیگر تواناییست و بازی در تئاتر را بسیار دوست دارد در این باره می گوید:"تئاتر دنیای تمیز، خوب و شسته رفته ای برای بازیگری است، گرم است و همه چیز سر ساعت اتفاق می افتد. فضا کاملاً آماده است تا بتوانی به شخصیتی که قرار است بازی کنی، شکل بدهی. تئاتر هنر والاییست که بازیگر در آن حرف اول را می زند و بقیۀ چیزها با او همراه هستند. وقتی با مدیوم های دیگر کار می کنی، تازه می فهمی چقدر محیط تئاتر آرامش بخش است." بله مائده طهماسبی تئاتر را خیلی خوب می شناسد و با تمام وجود در آن حضور دارد.
براى اينكه پازل شخصيتى «ياسمينا رضا» را بچينيد، قبل از هرچيز بايد به اسم و ريشه هاى اين دختر فرانسوى توجه كنيد ، دخترى كه نژادش تركيبى است از يك زن نوازنده مجار و مرد ايرانى روسى كه تاجر است و فرارى. درست در همين نقطه است كه مى توان داستانهاى عجيب و غريب «رضا» را حلاجى كرد. غيرازاين هم نمى توان از او انتظار داشت. طنز او تفكرى كه پشت داستانهايش نهفته است از همه اينها نشأت مى گيرد (جرج والدن ـ ساندى تلگراف ) ياسمينا رضا، بيش از اينكه نويسنده باشد يك پديده فرهنگى است. خلق شخصيت هاى عجيب و غريب در نمايشنامه هايش و رمان هايى همچون «حرمان» و «چكش» تنها از عهده اين پديده برمى آيد. او ساموئل بكت زمان است (سيمون هاتسون ـ گاردين ). ياسمينا رضا از اوايل دهه ۹۰ آنچنان در عرصه داستان نويسى و نمايشنامه نويسى درخشيده است و به جرأت مى توان گفت تئاتر اروپا دراين دهه زير سايه كارهاى او رنگ عوض كرد. او با نمايشنامه «هنر» آنچنان درخشيد كه ديگر هرگز نمى توان فراموشش كرد. درست برخلاف ساير نويسندگان فرانسوى كه آثارشان به سختى به انگليسى ترجمه مى شود و حتى بعداز ترجمه از آن استقبال نمى شود ؛ او خانم جوانى است كه رمان «حرمان» و نمايشنامه «هنر» اش به ۳۰ زبان ترجمه شده است ، درست در روزهايى كه او حتى نيم قرن هم زندگى نكرده است. گونترگراس معتقد است : «ياسمينا رضا نويسنده اى است كه به معناى واقعى كلمه مد شده است و حرفى براى گفتن دارد، حرفى تازه . برداشتى كه از» «هنر» «دارد شايد هرگز تكرار نشود.» ياسمينا رضا را هميشه پشت جلد كتابهايش ، خوش تيپ و والامد جلوه مى دهندو اين كلك ناشران است ،
اثار ترجمه شده یاسمینا رضا درايران
هنر (نمایشنامه) مولف: یاسمینا رضا مترجم: مهرنوش بهبودی ناشر:
3 روایت از زندگی (نمایشنامه) دور تا دور دنیا 7 مولف: یاسمینا رضامترجم: فرزانه سکوتی ن
حرمان مولف: یاسمینا رضا مترجم: داود دهقان نشر سالي 1382
زندگی ضربدر 3 مولف: یاسمینا رضا مترجم: فتاح محمدی ناشر: هزاره سوم
هنر مرد اتفاقی (نمایشنامه) مولف: یاسمینا رضامترجم: هوشنگ حسامی
اندوهی ژرف مولف: یاسمینا رضامترجم: نازنین شهدی
گفت و گوهای پس از يك خاکسپاری (نمایشنامه) مولف: یاسمینا رضامترجم: فتاح محمدی ناشر: هزاره سوم
در تازهترین اثر یاسمینا رضا، نمایشنامهنویس ایرانی ـ مجاری با عنوان "خدای کشت و کشتار" که در حال حاضر در بیش از ۵۰ "خانهی نمایش آلمان" به اجرا درمیآید، تنها خشم و نفرت و طنز است که به نمایش گذاشته میشود.
برخی از منتقدین، کارهای یاسمینا رضا، نمایشنامهنویس ایرانی ـ مجاری ـ فرانسوی را در جرگهی "تئاتر مردمی سطح بالا" قرار میدهند و بعضی دیگر او را اصلاً مبتکر این ژانر میخوانند. شاخص آثار رضا ولی در تعیین شکل و شیوهی نوع تئاتری که ارائه میدهد، نیست، بلکه در محتوای آشوبگرانهی آن است که در دو کلمه خلاصه میشود: خشم و نفرت؛ نفرت از همهی جلوههای قراردادهای اجتماعی، از خانه و خانواده، از بچه، از ازدواج، از دوستی؛ خشم نسبت به آداب و رسوم ظاهری، پیوندهای خانوادگی، روابط همسایگی. خشم و نفرت از هر چه هست و نیست و باید باشد. از ظلم و مبارزه علیه ظلم، از مظاهر تمدن و نشانههای وحشیگری، از دروغ و ریا ، و همچنین صداقت و یکرنگی!
طوفان خشم ونفرت
هنر یاسمینا رضا، که تا بهحال دو بار جایزهی فرانسوی "مولیر" را دریافت کرده، در این است که این خشم و نفرت بیپایان را در قالب طنز و هزل و شوخی و مزاح میگنجاند و با این کار از شدت و حدت یأسآلود و غلظت پوچگرایانهی این احساسها میکاهد. اینکه رضا، در تمام آثارش تماشاگر یا خواننده را با طوفان چنین خشم و نفرتی روبرو میکند، نمایانگر روحیهی هنری سرسختانه و پیگیرانهی اوست. یک سری نمایشنامه، رمان و داستان کوتاه گواه این ادعاست: "هنر"، "سه زندگی"، "مرد تصادف"، "خدای کشت و کشتار "، "یک ناامیدی"، "شوپنهاور در سورتمه"، "آدام هابربرگ" و دیگر آثار کمتر مشهورش ...
پس از موفقیت کارجدید «یاسمینا رضا» در آلمان و قبل از آنکه در ماه مارس در لندن اجرا شود، این نمایش در پاریس، توسط خود نویسنده به روی صحنه رفت. در سالنی پاریسی دو زوج که با هم تفاهم دارند، سعی میکنند تا از اختلافنظرهایشان بکاهند. پسر خانواده «ری»، به نام فردینان، دندانهای برونو، پسر خانواده « اولیه»، را شکسته چون او را از روی تاب انداخته است. والدین تصمیم میگیرند تا صلح برقرار کنند. فضا قابل تحمل و در مصالحه است. آنها به چهره طرفداران «چپ» درآمدهاند. لالههای سفید صلح را در آوردهاند و شعار اتحاد میدهند، شیرینی خانگی را میچشند، - نون شیرینیه یا کیکه؟ - قهوه میخورند، از بیکن حرف میزنند، همان کسی که میتواند در آشفتگی تعادل برقرار کند، از هنر با هم زندگی کردن دفاع میکنند و در تربیت فرزندانشان از «نیروی صلحآمیز فرهنگ» کمک میگیرند. بعد از یک تصادف، گفتوگوها برقرار میشوند.
یک ساعت و نیم بعد کشتار به وقوع میپیوندد. صورتکها میافتند، هر دو پدر و مادر به هم ناسزا میگویند، تا خرخره مینوشند، آن را روی کتابهایFoujita 1و 2kokoschkaبالا میآورند، با سشوارها مسلح میشوند، گوشیهای همراه را در گلدانها میاندازند، پودرپاشها و عطرپاشها را میشکنند. بر پای دیواری ترک خورده، زوجها اتحاد حقیر خود را خرد کردهاند و فورا برای ائتلافهای جدید از هم جدا میشوند. برای دردی عمیق. این نمایشنامهای مضحک، شرورانه، لذتبخش و پالاینده است. مردم سیاه میخندند، مثل زمانی که مقابل آینهای از ریخت افتاده ایستاده باشند. همه چیز در آن ویران شده است، مانند ریاکاری در ازدواج، کودکنمایی والدین، وجدان آگاه بشری و حتی وقاحت صنعت داروسازی که اجازه میدهد داروهای ضد تنش نتایجی فاجعهآمیز به بار آورند. این نمایش با درخشش ایزابل اوپر، والری بُنتن، آنرده مارکن و اریک الموسنینو با میزانسنی موزون و متناسب كه مانند بمبی ساعتی عمل میکند. یاسمینا رضا، نامرئی و حاضر در همه جا، به راستی الهه کشتار است.
در تازهترین اثر یاسمینا رضا، نمایشنامهنویس ایرانی ـ مجاری با عنوان "خدای کشت و کشتار" که در حال حاضر در بیش از ۵۰ "خانهی نمایش آلمان" به اجرا درمیآید، تنها خشم و نفرت و طنز است که به نمایش گذاشته میشود.
برخی از منتقدین، کارهای یاسمینا رضا، نمایشنامهنویس ایرانی ـ مجاری ـ فرانسوی را در جرگهی "تئاتر مردمی سطح بالا" قرار میدهند و بعضی دیگر او را اصلاً مبتکر این ژانر میخوانند. شاخص آثار رضا ولی در تعیین شکل و شیوهی نوع تئاتری که ارائه میدهد، نیست، بلکه در محتوای آشوبگرانهی آن است که در دو کلمه خلاصه میشود: خشم و نفرت؛ نفرت از همهی جلوههای قراردادهای اجتماعی، از خانه و خانواده، از بچه، از ازدواج، از دوستی؛ خشم نسبت به آداب و رسوم ظاهری، پیوندهای خانوادگی، روابط همسایگی. خشم و نفرت از هر چه هست و نیست و باید باشد. از ظلم و مبارزه علیه ظلم، از مظاهر تمدن و نشانههای وحشیگری، از دروغ و ریا ، و همچنین صداقت و یکرنگی!
طوفان خشم ونفرت
هنر یاسمینا رضا، که تا بهحال دو بار جایزهی فرانسوی "مولیر" را دریافت کرده، در این است که این خشم و نفرت بیپایان را در قالب طنز و هزل و شوخی و مزاح میگنجاند و با این کار از شدت و حدت یأسآلود و غلظت پوچگرایانهی این احساسها میکاهد. اینکه رضا، در تمام آثارش تماشاگر یا خواننده را با طوفان چنین خشم و نفرتی روبرو میکند، نمایانگر روحیهی هنری سرسختانه و پیگیرانهی اوست. یک سری نمایشنامه، رمان و داستان کوتاه گواه این ادعاست: "هنر"، "سه زندگی"، "مرد تصادف"، "خدای کشت و کشتار "، "یک ناامیدی"، "شوپنهاور در سورتمه"، "آدام هابربرگ" و دیگر آثار کمتر مشهورش ...
«گفت وگوهای پس از یک خاکسپاری» اولین نمایشنامه یاسمینا رضاست. اما در عین حال یکی از بهترین آثار او هم به شمار می رود. رضا به طور کل در آثارش از نگاهی متفاوت به مفهوم خانواده می پردازد. اوج این ویژگی در آخرین نمایشنامه او «زندگی*3» دیده می شود. او همچون میهمانی ناخوانده وارد خانواده داستانی اش می شود و پس از آن واقعیت را طوری رقم می زند که از خانواده جز مفهومی کلیشه ای چیزی باقی نمی ماند.
یاسمینا رضا در «گفت وگوهای پس از خاکسپاری» به سنت های ادبی فرانسه وفادار می ماند. شخصیت های نمایشنامه او در انبوهی از درد و پوچی غالباً طوری رفتار می کنند که انگار تنها مشکل شان دم کردن قهوه و نوش جان کردن آبگوشت است.
اعضای خانواده مردی که چندی پیش مرده و در خانه شخصی اش دفن شده است در خانه او جمع می شوند. البته این شخصیت ها در این ضیافت به تنهایی شرکت نمی کنند. آنها ذهنیت هایشان را هم با خودشان آورده اند. رضا در ابتدای نمایشنامه شخصیت ها را سردرگم وارد صحنه می کنند. او برشی از مراودات آنها را انتخاب می کند که شاید از لحاظ روانشناسی شخصیت هایش، کمترین اهمیتی نداشته باشند.ناتان، برادر آلکس به معشوقه سابق او عشق می ورزد. این شاید قابل اعتناترین اتفاقی است که در این نمایشنامه رخ می دهد. اما بعدها با مواجهه دراماتیک آلکس و الیزا این اتفاق نیز، درجه اهمیتش را از دست می دهد.
ياسمينارضا نمايشنامه نويس صاحب سبک فرانسوي که در تبارش ريشه هاي ايراني و روسي دارد، در روزهاي پرتب و تاب انتخاباتي فرانسه نقش پررنگي دارد.
او حالا با قلمش ماه ها است که روي دنياي سياسي و خصوصي نيکلا سارکوزي زوم کرده است و مشغول نوشتن کتابي درباره اين سياستمدار راست گرا و پرحاشيه است.
هر چند نويسنده نمايشنامه هاي مشهوري همچون «هنر» خود را عضو رسمي کمپين حمايتي از سارکوزي نمي داند اما اين شايعه هر روز قوت مي گيرد. او حالا ماه ها است گام به گام با سارکوزي همراه است، در جلسات خصوصي او در روزهايي که تا دور دوم باقي مانده همه جا در کنار اين نامزد راست گرا ديده مي شود.
ياسمينا رضا و مطالعه قدرت سياسی
ياسمينا رضا به سال ۱۹۵۹ در فرانسه متولد شد و پس از اتمام تحصيلات خود در پاريس به مدرسه هنرهاي دراماتيك Jacquelecoq رفت. رضا كار خود را با هنرپيشگي تئاتر در فرانسه آغاز كرد و در نمايشهاي بي شماري از آثار نويسندگان معاصر تا نمايشنامه نمايشنامه نويسان كلاسيك همچون مولير،Marivaux و Sacha guity به ايفاي نقش پرداخت. در سال ۱۹۸۷ نمايشنامه «گفت وگو پس از مراسم تدفين» را براي اجرا در فرانسه نوشت كه در پي استقبال خوبي كه از آن شد جايزه «مولير» بهترين نمايشنامه نويس، را از سوي هيأت داوران دريافت كرد. اين نمايش ابتدا در فرانسه و سپس در سرتاسر اروپا و امريكاي شمالي به نمايش گذاشته شد. ترجمه فرانسوي نمايشنامه يي از استيون بركوف كه اقتباسي از رمان مشهور كافكا به نام «مسخ» بود، جايزه مولير سال ۱۹۸۸ را بخاطر بهترين ترجمه نمايشنامه براي او به همراه آورد و موفقيت حرفه يي اش را تثبيت كرد. چندي بعد «عبور زمستاني» «به عنوان دومين اثر ممتاز وي جايزه مولير بهترين تئاتر نو سال ۱۹۹۰ را دريافت كرد، اما نقطه عطف قدرت نمايشنامه نويسي رضا در كارنامه درخشان او نمايشنامه «هنر» بود كه براي نخستين بار در برلين به نمايش افتتاحيه درآمد و در سال ۱۹۹۴ در بسياري از تماشاخانه هاي پاريس به روي صحنه برده شد. اجراي موفقيت آميز اين نمايش، تحسين بسياري از منتقدان را برانگيخت و جايزه مولير بهترين نمايشنامه نويس، بهترين اجر و بهترين توليد را كسب كرد. همچنين اين نمايش درلندن جايزه بهترين كمدي نمايشي و در آلمان جايزه بهترين نمايش خارجي را به دست آورد و پس از اجراي موفقيت آميز آن در نيويورك در سال ۱۹۹۸ جايزه معتبر «توني» را از آن خود كرد. «مرد سرزده» نمايش موفق ديگري از اين نمايشنامه نويس مستعد است كه در سال ۱۹۹۵ در لندن، فرانسه و چندين كشور اروپايي ديگر به اجرا درآمد. اين نمايش در سال ۱۹۹۸ موفقيت خود را تكرار كرد و توسط كمپاني تئاتر سلطنتي شكسپير در مركز باربيكن لندن دوباره به روي صحنه آورده شد. همه آنچه كه گفته شد بخشي از كارنامه درخشان حرفه يي اين نمايشنامه نويس برجسته در عصر تئاتر بود. رضا علاوه بر نمايشنامه نويسي، فيلمنامه فيلم هاي «فردا مي بينمت» و «Pique- Nique de lulu kreutz» را نيز كه به تازگي در اروپا به نمايش گذاشته شده اند نوشته و نويسندگي را با انتشار رماني در سال ۱۹۹۷به نام «Hammer klavier» تجربه كرده است.
نچه كه در پي خواهيد خواند تجربه ملاقات شخصي يكي از خبرنگاران با اين نمايشنامه نويس صاحب نام است كه پيرامون زندگي شخصي ياسمينا رضا و ديدگاه او نسبت به مقوله هنر و نمايش به رشته تحرير درآمده است.
گفتوگوهای پس از يک خاکسپاری
اديت: چرا اومدی؟
اليزا: تو میدونی چرا اومدم.
اديت: نه ...
اليزا: چه بد.
اديت: وقتی ديدم اومدی فکر کردم بايد ديوونه شده باشی ...
اليزا: هنوز هم همون جوری فکر میکنی؟
اديت: آره ...
اليزا: خُب، پس چرا میپرسی؟
اديت: (به ژولیين) اين زن، ژولیين عزيز، هر دو برادر من رو ديوونه کرده.
اليزا: غلو نکن.
اديت: تا مرز جنون، خُب اگه دوست داری میگم با عشق! اين قيافه رو برای من نگير.
اليزا: تو اشتباه میکنی. کاش قضيه اين جوری بود، اما اشتباه میکنی ... ( به ژولیين) اگه اجازه بدی قضيه رو روشن میکنم. من با آلکس زندگی میکردم ولی اين ناتان بود که تا مرز جنون دوست داشتمش. گفتم که ... بايد قبول کنی اون به کل يه چيز ديگه است.
اديت: تو معشوقهاش بودی؟
اليزا: برای يه شب ...
اديت: آلکس میدونه؟
اليزا: نه ... فکر نکنم ...
قسمت هايی از نمايش نامه ی فوق العاده ی « گفت و گوهای پس از يک خاک سپاری» نوشته ی ياسمينا رضا.

حرمان اثرياسمينا رضا
مترجم داود دهقان نشر سالي1382
باغچه خودم دست تنها.
همه مي گويند چه باغبان خوبي داريد شما! مردم به من مي گويند چه باغبان خوبي داريد شما! كدام باغبان ؟ او كه باغبان نيست كارگر ساده است
بچه ها حركات پاياني را خيلي دوست داشتند. البته فقط زماني اين كار را مي كردم كه دوستان خيلي صميمي شان را به خانه مي آوردند. با التاماس مي گفتند: " بابا نشانشان بده چطور مي ميري !" الان به شما نشان مي دهم چطور مي ميرم ژنويو.

«ياسمينا رضا» را در ايران و خيلى جاهاى ديگر با نمايشنامه «هنر» مى شناسند. «هنر» درباره دوستى ايوان، شر و مارك است كه با خريد تابلويى سفيد آنها ضمن اظهارات اديبانه درباره چيستى هنر، زندگى و روابط تمام شده شان را بازگو مى كنند، اظهارات اديبانه در مورد تابلويى خالى و برهنه!!
«ياسمينا رضا» متولد ۱۳۵۹ نخستين نمايشنامه اش (گفت وگوهاى پس از يك خاكسپارى) را در ۱۹۷۸ نوشت و برنده جايزه مولير شد. بعدها با چاپ ديگر آثارش همانند Winter Crossing، هنر، مرد نامنتظره و زندگىx ۳ به موفق ترين نمايشنامه نويس دهه آخر قرن بيستم تبديل شد. مضمون اكثر آثار «رضا» درباره روابط هستند: رابطه با خانواده (در گفت وگوهاى پس از يك خاكسپارى)، با دوستان (هنر) و با همكاران همراه با تنش هاى دراماتيك، كشمكش و انفجارهاى غيرقابل اجتناب. روابط سعادت آميز به ندرت ديده مى شود و حتى گره گشايى پايانى هم نمى تواند مرهمى باشد بر آنچه در طول نمايش بر زبان ها آمده يا افشا شده است.

كتابی از نمایشنامه نویس معروف فرانسوی «یاسمینا رضا» درباره زندگی شخصی و حرفه ای نیكولا ساركوزی روز گذشته به بازار كتاب فرانسه آمد.
به گزارش فرانس پرس، این كتاب با نام «سپیده دم، شامگاه یا شب» نقبی به زندگی فردی این رئیس جمهور تازه منتصب فرانسوی و آرمان های شخصی و سیاسی اوست كه یادداشت های پراكنده این نمایشنامه نویس مشهور فرانسوی از فعالیت های انتخاباتی او و درباره اعضای كابینه اش آن را شكل داده.
در این كتاب ۱۸۵ صفحه ای از ساركوزی به عنوان مردی كه همواره آماده چالش های زندگی است، یاد می شود و یادداشت های «یاسمینا رضا» از تلاش او برای رسیدن به مقام ریاست جمهوری خوانندگان بسیاری را جذب خواهد كرد.
در بخشی از این كتاب توصیف می شود كه چگونه ساركوزی پس از دیدن آخرین سخنرانی ژاك شیراك در تلویزیون درباره او كه بسیار رنگ پریده به نظر می رسید، گفت: سخنرانی اش خیلی معمولی و منسوخ بود و از یك بینش خاص در آن خبری نبود. اگر من به جای او بودم، می گفتم: «من ۱۲ سال به شما خدمت كردم و حال فصل تازه ای در تاریخ این كشور آغاز می شود.» گفته می شود كه روابط سردی میان شیراك و ساركوزی حاكم بود.بر پایه این گزارش، در بخش های دیگری از این كتاب نیز به اخلاق و خصوصیات روحی ساركوزی اشاراتی شده است و «رضا» از او به عنوان فردی كه صبر و طاقت یك بچه را دارد، یاد كرده است.
اگرچه خاطرنشان می سازد كه خود هیچ گاه شاهد فوران خشم او نبوده است.گفتنی است «یاسمینا رضا» نمایشنامه نویس فرانسوی برای اثر شاهكاری به نام «هنر» شهرت دارد كه به بیش از ۳۰ زبان ترجمه شده است. داستان این نمایشنامه درباره ۳ دوستی است كه درباره ارزش های یك تابلو مدرن نقاشی با یكدیگر بحث می كنند.
ايران
زندگی را بر نوشتن ترجیح میدهم
یاسمینا رضا در هشت سالگی نخستین شعر خود را نوشت و در نوزده سالگی در رشته جامعهشناسی و مطالعات نمایشی از دانشگاه نانتر لیسانس گرفت. در سال ۱۹۸۷ نخستین نمایشنامه خود را با عنوان «گفتوگوهای پس از یك خاك سپاری» در پاریس به روی صحنه برد.
یاسمینا رضا Yasamina Reza یكی از بزرگترین نمایشنامهنویسان دهه نود، در تاریخی بین سالهای ۱۹۵۵ تا ۱۹۶۵ به دنیا آمدهاست. او دوست ندارد از زندگی خصوصی خود چیزی بگوید. پدرش نیمه ایرانی نیمه روس و نوازنده غیرحرفهای پیانو بودهاست. مادرش اهل مجارستان و نوازنده ویولون است. یاسمینا رضا در هشت سالگی نخستین شعر خود را نوشت و در نوزده سالگی در رشته جامعهشناسی و مطالعات نمایشی از دانشگاه نانتر لیسانس گرفت. در سال ۱۹۸۷ نخستین نمایشنامه خود را با عنوان «گفتوگوهای پس از یك خاك سپاری» در پاریس به روی صحنه برد. اما شكست این نمایش باعث شد تا او به سوی نوشتن برود: «از شدت خشم، نخستین نمایشنامهام را نوشتم تا انتقام بگیرم» و پس از نوشتن چند نمایش نامه دیگر بالاخره «هنر» در سال ۱۹۹۴ با دریافت چندین جایزه برای نویسنده موفقیت كامل را به ارمغان آورد. رضا اكنون در پاریس زندگی میكند. او نویسنده چندین رمان و مجموعه داستان بوده است. تأثر، سه روایت از زندگی، آدام هادربرگ و مرد اتفاقی از جمله مهمترین آثار اوست.
مجله ادبی لیر به بهانه انتشار دو اثر تازه این نویسنده با عناوین «هیچ كجا» و «سورتمه آرتور شوپنهاور» با وی گفتوگویی انجام داده است كه در زیر میخوانید.
(Yasamina Reza)
یاسمینا رضا (Yasamina Reza) یکی از مشهورترین نمایشنامهنویسان دهه 90، در تاریخی بین سالهای 1955 تا 1965 به دنیا آمدهاست! نبود تاریخ دقیق تولد به این خاطر است که او دوست ندارد از زندگی خصوصی خود چیزی بگوید. گرچه تاریخ 1965 محتملتر است و با این حساب او اکنون دهه چهارم زندگیاش را میگذراند. پدرش یک دورگهی ایرانی ـ روس و نوازنده غیرحرفهای پیانو بودهاست. مادرش هم اهل مجارستان و نوازندهی ویولون بوده است.
یاسمینا رضا در 8 سالگی، نخستین شعر خود را نوشت و در 19 سالگی در رشته جامعهشناسی و مطالعات نمایشی از دانشگاه نانتر فرانسه لیسانس گرفت. در سال 1987 نخستین نمایشنامه خود را با عنوان «گفتوگوهای پس از یک خاکسپاری» در پاریس به روی صحنه برد اما شکست این نمایش باعث شد تا او به سوی نوشتن برود: «از شدت خشم، نخستین نمایشنامهام را نوشتم تا انتقام بگیرم.» پس از نوشتن چند نمایشنامه دیگر بالاخره «هنر» در سال 1994 با دریافت چندین جایزه موفقیتهایی را برای او به ارمغان آورد. "رضا" اکنون در پاریس زندگی میکند و چندین رمان و مجموعه داستان از جمله "هنر"، "سه روایت از زندگی"، "آدام هادربرگ" و "مرد اتفاقی" از جمله مهمترین آثار اوست.